Afgelopen weken waren er verschillende incidenten en meldingen en klachten over overlast op verschillende plaatsen in het centrum van de stad: aan sporthal De Bres, in het park, in en rond de bibliotheek, in de Basiliekstraat, op het Stationsplein en de aanpalende straten. Het gaat naast overlast (lawaai) om ernstige feiten: slagen en verwondingen, diefstal, bedreigingen, beschadigingen, vechtpartijen, drugsbezit en druggerelateerd geweld, wapenbezit, ...
Het toezicht in de Halse binnenstad door de gemeenschapswachten en de politie werd aanzienlijk opgedreven in en rond de ondertussen gekende 'hotspots' (plaatsen waar zich herhaaldelijk overlast en incidenten voordoen). Verschillende daders werden na onderzoek door de politie geïdentificeerd en kregen een plaatsverbod opgelegd. Er werden ook bijkomende afspraken gemaakt met de gerechtelijke overheid. Ondanks dit snelle en adequate optreden van de politie en de gemeenschapswachten blijven de overlast en incidenten echter aanhouden.
Deze overlast en incidenten, meestal veroorzaakt door minderjarigen, brengen de openbare orde en veiligheid ernstig in het gedrang en veroorzaken een onveiligheidsgevoel bij de bewoners en passanten. Bovendien ontstaat er angst om nog aangifte te doen bij de politie.
Er is dringend nood aan bijkomende bestuurlijke maatregelen om de rust te doen weerkeren. Zo stelt de politie de vraag om tijdelijk systematische identiteitscontroles mogelijk te maken. Via deze systematische identiteitscontroles kan de politie snel en gericht optreden bij incidenten en uiterst objectief en waarheidsgetrouw dienstige vaststellingen doen op de voormelde plaatsen.
De tijdelijk politieverordening om deze systematische identiteitscontroles mogelijk te maken, is deel van een groter geheel van maatregelen (uitbreiding camerabewaking, verhoogd toezicht door de politie en gemeenschapswachten, overleg met de scholen ...) waarbij preventie en handhaving samengaan en op een zorgvuldige wijze de wettelijke mogelijkheden van de Nieuwe Gemeentewet, de wet betreffende de Gemeentelijke Administratieve Sancties en het Decreet Lokaal Bestuur worden gecombineerd. Deze maatregel wordt genomen na intensief overleg tussen de burgemeester en de politie en de stedelijke diensten.
De tijdelijke politieverordening wordt getoetst aan de verschillende toepassingsvoorwaarden naar inhoud, naar plaats en naar tijd. Hierbij wordt zorgvuldig gewaakt over het feit dat het proportionaliteitsbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel, de motiveringsplicht, het verbod op willekeur, alsook het verbod op misbruik van bevoegdheid werden gerespecteerd, met globale inachtname van het algemene “fair play”-beginsel.
Overeenkomstig artikel 134 §1 van de Nieuwe Gemeentewet kan de burgemeester in geval van oproer, kwaadwillige samenscholing, ernstige stoornis van de openbare rust of andere onvoorziene gebeurtenissen, waarbij het geringste uitstel gevaar of schade zou kunnen opleveren voor de inwoners, politieverordeningen maken, onder verplichting om daarvan onverwijld aan de gemeenteraad kennis te geven, met opgave van de redenen waarom zij heeft gemeend zich niet tot de raad te moeten wenden.
Overeenkomstig artikel 135 §2 van de Nieuwe Gemeentewet zijn gemeenten bevoegd om te voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op de openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen. Meer bepaald worden volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd: het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen, voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast.
Er is recent op verschillende plaatsen in de omgeving van de binnenstad en het station een toename van incidenten, veelal veroorzaakt door jongeren, waaronder slagen en verwondingen, diefstal, bedreigingen, beschadigingen, vechtpartijen, drugsbezit en druggerelateerd geweld, wapenbezit, ...
Deze gedragingen brengen ernstige schade toe aan de openbare orde en veiligheid en veroorzaken een aanzienlijk onveiligheidsgevoel bij de bewoners en passanten. Het is noodzakelijk om snel en adequaat op te treden om een escalatie van geweld en overlast te voorkomen. Dat kan onder meer door tegemoet te komen aan de vraag van de politie tot het invoeren van systematische identiteitscontroles door de politie via een tijdelijk politieverordening.
Deze systematische identiteitscontroles zijn om meerdere redenen noodzakelijk:
- systematische identiteitscontroles staan toe een beeld te vormen van de personen die met de verstoring van de openbare orde en veiligheid in verband kunnen worden gebracht;
- systematische identiteitscontroles staan toe dat de politie zeer gericht kan controleren en ergere overlast voorkomen. Het schrikt eventuele overlastplegers af die de aangename sfeer willen komen verzieken;
- om de buurt te vrijwaren van overlast en druggerelateerde criminaliteit is het nodig dat zoveel mogelijk individuen worden geïdentificeerd;
- systematische identiteitscontroles zijn een middel ter bestrijding van de toe-eigening van de openbare ruimte door personen betrokken bij drugshandel;
- systematische identiteitscontroles ontmoedigen potentiële klanten om in de betrokken sector op zoek te gaan naar drugs;
- systematische identiteitscontroles kunnen een afschrikkend effect hebben op personen die anders overlast of strafbare feiten zouden plegen
Momenteel ontbreekt een afdoend wettelijk kader voor de politie om deze systematische controles uit te voeren.
Artikel 34 van de wet op het politie-ambt van 5 augustus 1992 bepaalt in welke omstandigheden de politiediensten identiteitscontroles mogen uitvoeren. Art. 34 §3 van deze wet omschrijft dat "de overheden van bestuurlijke politie, in casu de burgemeester, teneinde de openbare veiligheid te handhaven en/of de naleving te verzekeren van de wettelijke bepalingen met betrekking tot de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, binnen de perken van hun bevoegdheden identiteitscontroles kunnen voorschrijven, uit te voeren door de politiediensten in de omstandigheden die deze overheden bepalen". Identiteitscontroles gebeuren in eerste instantie niet stelselmatig. Echter in uitzonderlijke situaties, wanneer de openbare veiligheid ernstig in het gedrang komt (zoals hierboven aangetoond), is ook het organiseren en plannen van identiteitscontroles met een zekere stelselmatigheid toegelaten.
Het is dus aangewezen een tijdelijke politieverordening houdende toestemming tot systematische identiteitscontrole uit te vaardigen.
De tijdelijke politieverordening is dringend gezien het grote aantal incidenten in de afgelopen weken. Ondanks het verhoogde toezicht van politie en gemeenschapswachten en het opleggen van een plaatsverbod aan verschillende personen blijven er zich voortdurend feiten voordoen. Op die manier wordt de openbare orde aanhoudend verstoord. Verder uitstel van optreden kan gevaar of schade opleveren voor de inwoners, bezoekers en handelaars van de binnenstad.
Gezien de ernst van de incidenten en de overlast en het aanhoudend karakter ervan dient de maatregel voor een langere periode dan enkele uren of dagen van kracht te zijn. Er wordt voorgesteld om de tijdelijke verordening voor een periode van 4 weken in te voeren namelijk van 26 januari 2026 tot en met 22 februari 2026. Gedurende die periode kan de overlast verder in kaart gebracht worden en kan het optreden van de politie vereenvoudigd worden.
De tijdelijke verordening geldt verder in de openbare en voor het publiek toegankelijke ruimte, 24u/24u op de verschillende 'hotspots'. Het toepassingsgebied van deze tijdelijke maatregel slaat op de volgende straten (zie toegevoegd plan in bijlage): zone centrum Halle en station: Auguste Demaeghtlaan - Bevrijdingsplein - Volgelpers - Vandepeereboomstraat tot aan rondpunt Karel Nerinckxlaan - Sint Rochusstraat - Nederhem en zone Don Bosco: Cypriaan Verhaevertstraat - Ninoofsesteenweg - Lampstraat -Lenniksesteenweg.
De tijdelijke politieverordening maatregel is dus beperkt in de tijd en de ruimte en zal strikt geëvalueerd worden met alle betrokken diensten.
artikel 134 §1 en 135 § 2 van de nieuwe gemeentewet van 24 juni 1988
artikel 63 van het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017
artikel 34 van de wet op het politieambt van 5 augustus 1992
De burgemeester geeft de toestemming om systematische identiteitscontroles te laten uitvoeren door de politie van 26 januari 2026 tot en met 22 februari 2026 in Halle centrum en de stationsomgeving ter handhaving van de openbare orde en veiligheid.
De toelating geldt voor volgend gebied: (zie toegevoegd plan in bijlage): zone centrum Halle en station: Auguste Demaeghtlaan - Bevrijdingsplein - Volgelpers - Vandepeereboomstraat tot aan rondpunt Karel Nerinckxlaan - Sint Rochusstraat - Nederhem en zone Don Bosco: Cypriaan Verhaevertstraat - Ninoofsesteenweg - Lampstraat - Lenniksesteenweg.
De politieverordening treedt onmiddellijk in werking.
Dit besluit zal worden bekendgemaakt zoals voorgeschreven in artikel 287 van het Decreet Lokaal Bestuur.
Dit besluit kan het voorwerp uitmaken van een beroep dat via een verzoekschrift en per aangetekend schrijven ingesteld op de griffie van de Raad van State, Wetenschapsstraat 33, 1040 Brussel. De eiser beschikt over een termijn van 60 kalenderdagen vanaf de datum van kennisgeving of van kennisneming van het onderhavige besluit.
Dit besluit zal ter bekrachtiging worden voorgelegd aan de eerstvolgende gemeenteraad.